Sabrina Van Roy

Discussie rond de sterfhuisclausule beslecht in het voordeel van de belastbaarheid

 

Enkele dagen geleden diende de Vlaamse regering een ontwerp van decreet ter aanpassing van de begroting '2015' in bij het Vlaams Parlement. Deze aanpassing beëindigt ook de jarenlange discussie over de belastbaarheid van sterfhuisclausules. Deze clausules zullen voortaan onderworpen worden aan erfbelasting in Vlaanderen.


De ‘sterfhuisclausule' stelt dat bij ontbinding van het huwelijk, het gemeenschappelijk vermogen gaat naar één, bij naam genoemde, echtgenoot, ongeacht of deze echtgenoot effectief de langstlevende is. Sterfhuisclausules wordt vaak pas in een laat stadium aan het huwelijkscontract toegevoegd, doorgaans op het moment dat één van beiden ernstig ziek is, vandaar trouwens de benaming ‘sterfhuisclausule'.

 

Eindeloze discussies

De voorbije jaren waren er veel discussies over de belastbaarheid van deze clausule. Een onbevooroordeelde analyse van de betrokken wetgeving[1], wijst uit dat dergelijke sterfhuisclausules vrij blijven van erfbelasting. De fiscale administratie volgde aanvankelijk deze lezing. In 2011 besliste zij éénzijdig om dergelijke clausules voortaan toch als belastbaar te beschouwen.[2] De rechtspraak volgde evenwel niet. Tal van vonnissen en arresten volgden in het nadeel van de fiscus. Die liet het er evenwel niet bij. Een circulaire uit 2013 plaatste de sterfhuisclausule op de zwarte lijst van handelingen in het kader van de wetgeving op de antimisbruikbepaling.

 

Het einde van de sterfhuisclausule voor wat betreft de Vlaamse erfbelastingen

De actuele aanpassing door de Vlaamse regering stelt dat de toekenning van het gemeenschappelijk vermogen aan één, bij naam genoemde, echtgenoot beschouwd moet worden alsof die echtgenoot een belastbaar legaat kreeg. Dit betekent wellicht het einde van de sterfhuisclausule in Vlaanderen en ook het einde van een lange discussie die vaak voor de rechtbank diende te worden uitgevochten. Let wel: er zijn geen vergelijkbare aanpassingen in de andere Gewesten. Daar moet de fiscus zijn gelijk alsnog proberen te halen via de antimisbruikbepaling.

Eenmaal aangenomen door het Vlaams Parlement, zal het Vlaamse decreet van kracht worden op 1 juli 2015. Daarna wordt een sterfhuisclausule in een Vlaamse nalatenschap belastbaar op basis van art. 2.7.1.0.4 VCF. Onduidelijk is nog of de datum geldt voor overlijdens vanaf deze datum of voor inlassingen van de sterfhuisclausule na die datum. In het licht van de nood aan rechtszekerheid vermoeden wij dat alle sterfhuisclausules die na die datum nog worden opgenomen in het huwelijkscontract, belastbaar worden.  
 

De concrete gevolgen

Echtgenoten gehuwd onder een stelsel van gemeenschap van goederen, kunnen deze techniek 'in extremis' niet langer gebruiken zonder de erfbelasting te betalen. Meer zelfs. Zij beschikken over geen enkel middel meer om een planning voor de overgang van de ene echtgenoot naar de andere uit te werken zonder dat daar erfbelasting tegenover staat. Vandaar de vraag: biedt het stelsel van gemeenschap nog wel een interessant kader voor de vermogensplanning tussen echtgenoten? Wellicht biedt het stelsel van 'scheiding van goederen' nu meer mogelijkheden, zeker inzake de planning met roerend vermogen. Echtgenoten, gehuwd met scheiding van goederen, kunnen immers besluiten tot roerende schenkingen die ze kunnen laten registreren tegen slechts 3% schenkbelasting. 

 


Redactie afgesloten: 12 mei 2015. Na deze datum kunnen uiteraard wijzigingen optreden.

 

[1] Art. 1 W. Succ. en art. 5 W. Succ.(huidig art. 2.7.1.0.4 VCF).

[2] Op basis van art. 5 W. Succ. (huidig artikel 2.7.1.0.4 VCF) en zelfs op basis van art. 7 W. Succ. (huidig artikel 2.7.1.0.5 VCF).

Dit artikel afdrukken
 

 

 Dit artikel delen

 

 

 

Wenst u meer informatie over onderwerpen die aan bod komen in de Patrimoniale Actualiteit? Uw private banker en zijn medewerkers op het vlak van Estate planning zijn u graag van dienst.

Wenst u op de hoogte te blijven van de laatste fiscale wijzigingen? Schrijf u nu gratis in op onze Private Banking Alerts via www.bnpparibasfortis.be/PBA

 

 

 

De inlichtingen en meningen opgenomen in onderhavige brief zijn toelichtingen met een louter informatief karakter. Zij kunnen in geen geval beschouwd worden als adviezen of aanbevelingen van fiscale, juridische of andere aard. Zij houden geen rekening met uw persoonlijke situatie.

Wij verzoeken u dan ook uw raadsman te contacteren vooraleer enige beslissing te nemen die rechtstreeks of onrechtstreeks gebaseerd is op de inlichtingen vervat in deze brief. Deze Algemene Bankvoorwaarden vormen het algemene kader van de conventionele relatie tussen BNP Paribas Fortis NV kredietinstelling met maatschappelijke zetel gevestigd is in 1000 Brussel, Warandeberg 3 - B.T.W. BE 0403.199.702 - RPR Brussel, onder het prudentieel toezicht van de Nationale Bank van België, Berlaimontlaan 14, 1000 Brussel en de controle inzake beleggers- en consumentenbescherming van de Autoriteit van Financiële Diensten en Markten (FSMA), Congresstraat 12-14, 1000 Brussel en ingeschreven als verzekeringsagent onder FSMA-nr. 25879 A, en haar klanten.